· Kanada'da ögrenciler çogunlukla 18 ya da 19 yasinda
üniversite ögrenimlerine baslarlar; bu ögrenim, lisans
(undergraduate /premier cycle) ve lisans üstü (graduate
studies/deuxième et troisième cycles) seklinde iki
kademeye ayrilir. Lisans ögreniminin (Undergraduate
studies) ardindan unvanli ya da unvansiz bir diploma
aldiktan sonra (Bachelor/Baccalauréat) genellikle
yapildigi gibi yüksekokulu terk edebilir ya da Master
derecesi (Master degree/Maîtrise) kazandiran bir diploma
ile bitirilebilecek olan lisans ögrenimine (graduate
studies) baslayabilirsiniz. Bu ögrenimin hemen ardindan
doktora (Doctoral degrees/Doctorats) yapmaniz mümkündür.
· Belli bir ögrenim asamasini bitirebilmek için gerekli
süre, her bir ögrenim yili için alinmasi ve basarilmasi
gereken kredilere göre belirlenir. Örnegin lisans
ögrenimini (undergraduate studies) lisans diplomasiyla
(Bachelor) bitirebilmek için, yaklasik 3 ile 4 yil
arasi bir ögrenim süresini hesaba katmak gerekir.
Master derecesine (Master´s degree) ulasabilmek için,
diplomali (bachelor) unvanini kazandiktan sonra, en
azindan bir yil daha lisans ögrenimine (graduate studies)
katilmak gerekir.
· Kanada'daki üniversitelere kismen Anglo-Sakson,
kismen de Fransiz yüksekokul sistemi hâkimdir: 77
üniversitenin çogu resmi devlet üniversitesidir ve
ögrenimi Ingilizce olarak yapar; bu üniversiteler
Kanada'nin güneydogu eyaleti Newscottland, New Brunswick
ve Ontario'dadir. Quebec'in güneyindeki 15 üniversitede
ögrenim Fransizca olarak yapilir; ayrica Ottawa, Point-de-1
Eglise ve Sudbury'de 5 tane, her iki dilde egitim
yapan yüksekokul bulunmaktadir.
Yüksek
Okul Cesitleri: Egitim ve ögrenimin
sorunlarinin belirlenmesinde yetki eyaletlerdedir;
devlet ya da eyalet düzeyinde bir milli egitim bakanligi
ve genelgeçerli bir ulusal egitim programi yoktur.
Çok yönden benzerlikler göstermekle birlikte, eyaletlerin
egitim sistemleri, gerek kuruluslari, yapilari, gerekse
amaçlari ve uygulamalari, örnegin zorunlu egitime
yaklasimlari, okul yilinin süresi, temel egitimin
süresi, ders içerikleri ya da siniflarin bölünmesi
konularinda birbirlerinden farklidirlar.
· Yüksekokullarin siniflandirilmasi ABD'deki siniflandirmanin
aynidir; bu okullar üniversite (universities), College'ler(colleges)
ve enstitülerdir (institutes).
Colleges, Universities ve Institutes:
· Üniversitelerin çogu resmi kuruluslardir; yani
masraflarin büyük bir bölümü Kanada eyaletleri tarafindan
karsilanir. Özel mali destekleyicilerin ve sanayi
girisimcilerinin vakiflari da, önemli miktarda parayi
üniversitelerin hizmetine sunmuslardir.
.Colleges adi verilen yüksekokullar prensip olarak
bachelors adi verilen akademik derece ile mezun olunan
4 yillik kurumlardir. Universities adi verilen yüksekokullar
bu 4 yillik undergraduate (lisans) egitimin yani sira
graduate-level (lisans üstü/ihtisas) programlarini
da sunmaktadir. Fakat günümüzde kimi yüksekokullar
university adini almakla birlikte hem içerik bakimindan
hem de resmi olarak colleges’e tekabül etmektedir
ve birçok colleges de gerek resmi olarak gerek se
içerik bakimindan universities ’ ye tekabül etmektedir.
Institute adi verilen kurumlar kapsamina institute
of technology adi verilen teknik üniversiteler, teknik
brans veya is kollarina yönelik kisa olgunlasma kurslari
(summer institute in american studies) veya uluslararasi
politeknik enstitüleri (institute of international
education) dahildir.
Junior veya Community Colleges:
Bu egitim kurumlari hem (lisans egitiminin) undergraduate
education ilk iki yillik egitimini kapsayan ön lisans
programlarini ve akademik derslere giris hem de dogrudan
mesleki egitim veren programlar (muhasebe, teknik
resim, pazarlama vb.) sunmaktadir. Bunlar çogunlukla
dolayli olarak yerel is kollari tarafindan belirlenmektedir.
Community Colleges isimli kurumlar commuter institutions
diye bilinmektedir, yani bunlar genellikle ögrenci
yurdu gibi hizmetler sunmaz ve bu nedenle nispeten
ucuzdur. Bu kurumlardaki egitim düzeyi ön lisanstir
ve buna bagli olarak, buralardan alinan diplomalarla
Üniversitenin lisans bölümüne devam edilebilinir.
4 yillik Colleges veya Universities:
Undergraduate Study (lisans ögrenimi): Colleges
ve universities adli yüksek ögrenim kurumlarin temelini
olusturur, bunlar bachelor (B.A. = of arts, B.S. =
of science) adi verilen akademik derece ile mezun
olunan, lisans düzeyinde egitim programlari sunar.
Undergraduate education (lisans egitiminin) tamaminin
akademik içerigi, her bir bransta sadece nispi bir
ihtisaslasma saglayan, daha çok bir general education
(genel egitimi) kapsar. Bu egitimin özellikle ilk
2 yillik bölümü daha çok akademik hazirliga, ögrencilerin
kisilik olusumuna ve sosyallesme süreçlerine agirlik
verir. Ikinci 2 yillik bölüm ise bu temel üzerinde
yükselen akademik ve mesleki bir egitimi içerir. O
bransin temel konularini kapsayan uzmanlik dersi olarak
çok sayida ders seçenegi ve bunlarin kombinasyonlari
sunulmaktadir, bunlar hedeflenen mezuniyet derecesine
bagli olarak ve yüksekokullarin taleplerine göre degisir.
Bachelor adi verilen akademik derece, egitim içerigi
bakimindan olmasa da egitim süresi bakimindan Türkiye
'deki meslek yüksekokul diplomasi derecesine denktir.
Elde edilen akademik dereceler uluslararasi alanda
taninmaktadir.
Graduate Study: Universities ve colleges adi verilen
yüksek ögretim kurumlarinin, yogunlastirilmis akademik
ögrenim basamagidir. Bu programlarin mezuniyet derecesi
masterdir/ masters (M.A. = of arts, M.S. = of science).
Master programlari için yüksekokullara yeniden basvuru
yapmak gerekmektedir. Graduate schools Yüksek lisans
okullarinin tipik dersleri edebiyat, sosyal bilmler
ve doga bilimlerinin, dogrudan mesleki yönelimi olmayan
akademik agirlikli disiplinleridir. Burada ögrenciye
undergraduate education (lisans egitimine) göre daha
sinirli sayida ders sunulmaktadir Avrupa ’ya göre
pratikle daha fazla iç içe olan bir egitim verilmekle
birlikte masters degree akademik derecesi yaklasik
olarak Türkiye 'deki Üniversite mezuniyet derecesine
denktir.
Professional Study: Bu ögrenim programi, daha çok
akademik egitime dayali graduate schools yüksek lisans
egitiminden farkli olarak, ögrenilen meslegin alanina
giren mesleki dersleri içerir.